Πειραματική θεραπεία με βλαστοκύτταρα μπορεί να βοηθήσει ηλικιωμένους να περπατήσουν με άνεση

Καθώς μεγαλώνεις, ο οργανισμός σου χάνει σταδιακά την ανθεκτικότητά του. Μια απλή λοίμωξη ή μια μικρή πτώση μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπλοκές στην υγεία σου. Οι γιατροί αποκαλούν αυτή την κατάσταση «ευπάθεια» (frailty) και εκτιμάται ότι επηρεάζει περίπου το 12% έως 24% των ατόμων άνω των 65 ετών. Για πολλούς ηλικιωμένους σημαίνει ότι χάνουν την αυτονομία τους, καθώς καθημερινές δραστηριότητες όπως το περπάτημα ή το ανέβασμα σκάλας γίνονται ιδιαίτερα δύσκολες.

Τι είναι η θεραπεία laromestrocel 

Μέχρι σήμερα, η αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης βασιζόταν σε απλές παρεμβάσεις όπως σε σωματική άσκηση, ειδικά σε προπόνηση δύναμης, και βελτίωση της διατροφής. Ωστόσο, μια νέα πειραματική αγωγή επιχειρεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα πιο βαθιά, στο βιολογικό του υπόβαθρο. Πρόκειται για μια ενδοφλέβια χορήγηση βλαστοκυττάρων που ονομάζεται laromestrocel και χρησιμοποιεί κύτταρα από μυελό των οστών από υγιείς δότες ηλικίας 18 έως 45 ετών.

Τα συγκεκριμένα βλαστοκύτταρα μπορούν να διαφοροποιηθούν σε διάφορους ιστούς, όπως μυϊκό ή χόνδρο. Ακόμη πιο σημαντικό όμως είναι ότι απελευθερώνουν μόρια τα οποία μειώνουν τη φλεγμονή και βοηθούν στην αποκατάσταση των αιμοφόρων αγγείων. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η δράση μπορεί να βελτιώσει τη φυσική αντοχή και την κινητικότητα σε άτομα μεγάλης ηλικίας που παρουσιάζουν συμπτώματα ευπάθειας.

Πώς διεξήχθη η μελέτη

Για να εξετάσουν την αποτελεσματικότητα της θεραπείας, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν κλινική δοκιμή σε 148 ηλικιωμένους, ηλικίας περίπου 74 έως 76 ετών, οι οποίοι εμφάνιζαν ήπια έως μέτρια ευπάθεια. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε ομάδες: ορισμένοι έλαβαν εικονικό φάρμακο, ενώ άλλοι διαφορετικές δόσεις laromestrocel. Στη συνέχεια οι ερευνητές παρακολούθησαν την αντοχή τους για αρκετούς μήνες χρησιμοποιώντας το τεστ βάδισης έξι λεπτών, ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο μέτρο φυσικής λειτουργικότητας.

Τα αποτελέσματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Cell Stem Cell, έδειξαν σαφή βελτίωση στην κινητικότητα των ασθενών που ακολούθησαν την αγωγή. Μάλιστα, η βελτίωση ήταν μεγαλύτερη όσο αυξανόταν η δόση των κυττάρων. Μια μόνο έγχυση φάνηκε να αρκεί για να αυξήσει σημαντικά την απόσταση που μπορούσαν να διανύσουν οι συμμετέχοντες, ενώ τα οφέλη συνέχισαν να ενισχύονται με την πάροδο του χρόνου.

Εννέα μήνες μετά τη θεραπεία, όσοι είχαν λάβει τη μεγαλύτερη δόση – περίπου 200 εκατομμύρια κύτταρα – μπορούσαν να περπατήσουν κατά μέσο όρο 63,4 μέτρα περισσότερο από όσους είχαν λάβει placebo. Παράλληλα, ανέφεραν καλύτερη συνολική φυσική κατάσταση και υψηλότερες βαθμολογίες σε ερωτηματολόγια που αξιολογούν τη σωματική λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής.

Η εξήγηση των αποτελεσμάτων

Οι ερευνητές προσπάθησαν επίσης να κατανοήσουν πώς ακριβώς λειτουργεί αυτή η θεραπεία. Τα δεδομένα δείχνουν ο βασικός της μηχανισμός σχετίζεται με την προστασία των αιμοφόρων αγγείων. Συγκεκριμένα, τα κύτταρα φαίνεται να αναστέλλουν ένζυμα που ονομάζονται μεταλλοπρωτεϊνάσες της εξωκυττάριας μήτρας, τα οποία μπορούν να βλάψουν έναν σημαντικό υποδοχέα στα αγγεία, γνωστό ως TIE2. Όταν αυτός ο υποδοχέας προστατεύεται, το αγγειακό σύστημα αποδίδει καλύτερα, προσφέροντας στους μυς την απαραίτητη παροχή αίματος και θρεπτικών ουσιών για να διατηρούν την αντοχή τους.

Η μελέτη εντόπισε επίσης έναν πιθανό βιοδείκτη που θα μπορούσε να προβλέψει ποιοι ασθενείς θα ωφεληθούν περισσότερο από τη θεραπεία. Στις εξετάσεις αίματος παρατηρήθηκε ότι στις υψηλότερες δόσεις σημειώθηκε σημαντική μείωση ενός δείκτη που ονομάζεται sTIE2. Αυξημένα επίπεδα αυτού του δείκτη συνδέονται με φλεγμονή και προβλήματα στα αιμοφόρα αγγεία, κάτι που σημαίνει ότι ίσως στο μέλλον οι γιατροί θα μπορούν να εντοπίζουν πιο εύκολα άτομα που έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να ανταποκριθούν στη συγκεκριμένη αγωγή.

Παρά τους όποιους περιορισμούς της μελέτης, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα συγκεκριμένα κύτταρα μπορούν να πολλαπλασιαστούν στο εργαστήριο. Έτσι, με τη βοήθεια βιοαντιδραστήρων, ένα μικρό δείγμα μπορεί να μετατραπεί σε δισεκατομμύρια κύτταρα, δημιουργώντας αρκετά μεγάλο απόθεμα που μπορεί να αξιοποιηθεί σε πολλούς ασθενείς. 

Παράλληλα, ορισμένοι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής παραμένουν ιδιαίτερα αποτελεσματικές. Προγράμματα τακτικού περπατήματος έχουν δείξει ότι μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την απόδοση στο τεστ βάδισης έξι λεπτών, συχνά κατά περισσότερο από 50 μέτρα, χωρίς το υψηλό κόστος μιας βιοτεχνολογικής θεραπείας.